Дзіцячае свавольства з агнём
Штогод у нашай краіне па розных прычынах гінуць і траўміруюцца дзясяткі дзяцей. Як паказвае практыка, у гэтых выпадках можна вылучыць дзве асноўныя прычыны: першая - няведанне самімі дзецьмі правілаў абыходжання з небяспечнымі прадметамі, да якіх ставяцца запалкі, прадметы бытавой хіміі, піратэхнічныя вырабы. Другая і найбольш важкая - гэта пакіданне бацькамі без нагляду, калі дзеці становяцца закладнікамі сітуацыі.
Разглядаючы кожны выпадак гібелі дзіцяці, разумееш, што трагедыi суправаджалi звычайныя жыццёвыя абставіны - бацькі сышлі на працу, у краму, да суседзяў, ці займаліся ў двары гаспадарчымі справамі. Іншымі словамі, дзеці заставаліся без нагляду. А далей непапраўны і жорсткі вынік бацькоўскай халатнасці: гібель дзіцяці.
Дзеці ў сваіх гульнях часта паўтараюць учынкі і дзеянні дарослых. Імкненне да самастойнасці асабліва праяўляецца ў той час, калі дзіця застаецца адно. І нельга быць упэўненым, што яно не вырашыць пагуляць са скрынкай запалак, не захоча падпаліць паперу, не зацікавіцца працай бытавой тэхнікі, якой дастаткова ў кожнай кватэры.
Таму, перш чым сысці з хаты, неабходна даручыць назіранне за дзіцем старэйшым дзецям ці каму-небудзь з дарослых. Каб дзіця не сумавала, варта даць яму якое-небудзь заданне: падказаць тэму гульні, падабраць патрэбныя цацкі. Асабліва небяспечна пакідаць дзяцей адных у зачыненых кватэрах або пакоях. У выпадку пажару яны не змогуць самастойна выйсці з палаючага памяшкання. Акрамя таго, ратуючыся ад агню і дыму, дзеці звычайна хаваюцца ў шафах, пад ложкамі, сталамі, у кутах пакояў. Адшукаць дзяцей у абстаноўцы развіцця пажару - справа нялёгкая.
Навыкі асцярожнага абыходжання з агнём неабходна выхоўваць у дзяцей, пачынаючы з 4-5-гадовага ўзросту. Трэба імкнуцца да таго, каб дзіця ўсвядоміў, што запалкі - не цацка, а агонь - не забава, каб у яго склалася ўражанне пра пажар, як аб цяжкім бедстве для людзей.
Дзеці дашкольнага і малодшага школьнага ўзросту, асабліва хлопчыкі, любяць ужываць у гульнях запалкі і вогненебяспечныя прадметы. У дзяцей адсутнічае жыццёвы вопыт, адпаведна яны не могуць прадбачыць наступстваў сваіх дзеянняў. Найбольш распаўсюджаныя ў дзяцей гульні, звязаныя з развядзеннем вогнішчаў. Месцы для развядзення вогнішча падбіраюць адпаведныя - далей ад бацькоўскіх вачэй - на гарышчах дамоў, у адрынах, падвалах, гаспадарчых пабудовах, каля стагоў сена, у лясах. Пакуль агонь невялікі дзіця назірае за тым, што адбываецца, як толькі агонь прымае устрашаючыя памеры, а адбываецца гэта на працягу некалькіх хвілін, натуральнай рэакцыяй з'яўляецца спалох, а потым імкненне схавацца. Баючыся бацькоўскага гневу і пакарання, некаторыя дзеці ўцякаюць і хаваюцца ў іншым месцы. Большасць жа, закрыўшы твар рукамі ад страху, назаўсёды застаюцца ў вогненным капкане.
Дзеці могуць пацярпець ад агню з-за сваёй непадрыхтаванасці. Дзіця не ведае, як сябе паводзіць у выпадку ўзнікнення пажару, як дзейнічаць, у каго прасіць дапамогі і галоўнае, як выратавацца. І ў гэтым у першую чаргу вінаватыя дарослыя. Правільнае выхаванне дзяцей у сям'і, прывіццё ім навыкаў асцярожнага абыходжання з агнём, арганізацыя іх вольнага часу з'яўляюцца закладам папярэджання пажараў і прадухіляюць дзіцячы траўматызм. Правілам бяспечнага абыходжання з агнём дзяцей трэба навучаць, а не проста казаць, што можна, а чаго нельга. На жаль, у сям'і навучанне дзяцей мерам пажарнай бяспекі часцей за ўсё абмяжоўваецца забараняльнымі вокрыкамі: "Не чапай запалкі, пакладзі каробак на месца!», «Электраплітку ня уключай!», «Не падыходзь да газавай пліце!». А дзецям у паўсядзённым жыцці даводзіцца карыстацца газавымі і электраплітамі, іншымі электрапрыборамі (тэлевізарам, прасам і iнш.), - усім тым, што здольна выклікаць пажар. Таму, размаўляючы з дзецьмі, упор трэба рабіць не на забаронах, а на тлумачэннях.
Дзе і як дзіця праводзіць свой вольны час, з кім ён сябруе, якімі гульнямі захапляецца - гэтыя пытанні павінны быць прадметам пастаяннай увагі бацькоў.
Выхаванне імунітэту асабістай бяспекі ў дзіцяці павінна ісці з пачуццём меры. Размовы на гэтыя тэмы трэба весці добразычліва. Вучоба не пройдзе ў пустую, калі ўлічваць асаблівасці дзіцячай псіхалогіі і індывідуальныя асаблівасці дзіцяці, тлумачыць і паказваць на прыкладах, гульнях, фільмах (мультфільмах), малюнках і рэальных жыццёвых сітуацыях.
Растлумачце, для чаго прызначаны той ці іншы прыбор, як правільна ім карыстацца, якія меры засцярогі пры гэтым выконваць. Раскажыце, што пры няправільным выкарыстанні гэты прыбор можа выклікаць пажар.
Дзяцей трэба не проста «берагчы ад агню»: не пакідаць іх адных без нагляду, не дазваляць ім гуляць з запалкамі і электрапрыборамі. Неабходна навучаць дзяцей правілам абыходжання з крыніцамі агню і дзеянням у выпадку пажару.
Меры па папярэджанні пажараў: не пакідайце на вiду запалкі, запальнічкі і не дазваляйце дзецям купляць запалкі, цыгарэты. Сачыце за баўленнем часу дзяцей і не пакідайце iх без нагляду. Не давярайце маленькім дзецям назіраць за печчу і награвальнымі прыборамі, карыстацца газавымі прыборамі. Вывучыце з дзіцем ваш хатні адрас і нумар тэлефона, каб пры неабходнасці ён мог сам звярнуцца па дапамогу ў службу выратавання.
Паклапаціцеся пра сваіх дзяцей, паспрабуйце арганізаваць іх вольны час. Вучыце іх правілам бяспечных паводзін. У дзяцей павінна быць шчаслівае дзяцінства!
Ежегодно в нашей стране по различным причинам погибают и травмируются десятки детей. Как показывает практика, в этих случаях можно выделить две основные причины: первая – незнание самими детьми правил обращения с опасными предметами, к которым относятся спички, предметы бытовой химии, пиротехнические изделия. Вторая и наиболее весомая – это оставление родителями без присмотра, когда дети становятся заложниками ситуации.
Рассматривая каждый случай гибели ребенка, понимаешь, что трагедиям сопутствовали обыкновенные житейские обстоятельства – родители ушли на работу, в магазин, к соседям, или занимались во дворе хозяйственными делами. Другими словами, дети оставались без присмотра. А далее непоправимый и жестокий итог родительской халатности: гибель ребенка.
Дети в своих играх часто повторяют поступки и действия взрослых. Стремление к самостоятельности особенно проявляется в то время, когда ребенок остается один. И нельзя быть уверенным, что ребенок, оставшись один дома, не решится поиграть с коробкой спичек, не захочет поджечь бумагу, не заинтересуется работой бытовой техники, которой достаточно в каждой квартире.
Поэтому, прежде чем уйти из дома, необходимо поручить наблюдение за ребенком старшим детям или кому-нибудь из взрослых. Чтобы ребенок не скучал, следует дать ему какое-нибудь задание: подсказать тему игры, подобрать нужные игрушки. Особенно опасно оставлять детей одних в запертых квартирах или комнатах. В случае пожара они не смогут самостоятельно выйти из горящего помещения наружу. Кроме того, спасаясь от огня и дыма, дети обычно прячутся в шкафах, под кроватями, столами, в углах комнат. Отыскать детей в обстановке развития пожара – дело нелегкое.
Навыки осторожного обращения с огнем необходимо воспитывать у детей, начиная с 4-5-летнего возраста. Нужно стремиться к тому, чтобы ребенок осознал, что спички – не игрушка, а огонь – не забава, чтобы у него сложилось впечатление о пожаре, как о тяжелом бедствии для людей.
Дети дошкольного и младшего школьного возраста, особенно мальчики, любят применять в играх спички и огнеопасные предметы. У детей отсутствует жизненный опыт, соответственно они не могут предвидеть последствий своих действий. Наиболее распространены у детей игры, связанные с разведением костров. Места для разведения костра подбирают соответствующие – подальше от родительских глаз – на чердаках домов, в сараях, подвалах, хозяйственных постройках, около стогов сена, в лесу. Пока огонь небольшой ребенок наблюдает за происходящим, как только огонь принимает устрашающие размеры, а происходит это в течение нескольких минут, естественной реакцией является испуг, а потом стремление спрятаться. Боясь родительского гнева и наказания, некоторые дети убегают и прячутся в другом месте. Большинство же, закрыв лицо руками от страха, навсегда остаются в огненном капкане.
Дети страдают от огня из-за своей неподготовленности. Ребенок не знает, как себя вести в случае возникновения пожара, как действовать, у кого просить помощи и главное, как спастись. И в этом в первую очередь виноваты взрослые. Правильное воспитание детей в семье, привитие им навыков осторожного обращения с огнем, организация их досуга являются залогом предупреждения пожаров и предотвращают детский травматизм. Правилам безопасного обращения с огнем детей нужно обучать, а не просто говорить, что можно, а чего нельзя. К сожалению, в семье обучение детей мерам пожарной безопасности чаще всего ограничивается запрещающими окриками: «Не трогай спички, положи коробок на место!», «Электроплитку не включай!», «Не подходи к газовой плите!». А ведь детям в повседневной жизни приходится, и это вполне естественно, пользоваться газовыми и электроплитами, другими электроприборами (телевизором, утюгом и т. д.), — всем тем, что способно вызвать пожар. Поэтому, общаясь с детьми, упор нужно делать не на запретах, а на разъяснениях.
Где и как ребенок проводит свой досуг, с кем он дружит, какими играми увлекается – эти вопросы должны быть предметом постоянного внимания родителей.
Воспитание иммунитета личной безопасности у ребенка должно идти с чувством меры. Разговор на эти темы надо вести доброжелательно. Учеба не пройдет в пустую, если учитывать особенности детской психологии и индивидуальные особенности ребенка, объяснять и показывать на примерах, играх, фильмах (мультфильмах), картинках и реальных жизненных ситуациях.
Объясните, для чего предназначен тот или иной прибор, как правильно им пользоваться, какие меры предосторожности при этом соблюдать. Расскажите, что при неправильном использовании этот прибор может вызвать пожар.
Детей нужно не просто «беречь от огня»: не оставлять их одних без присмотра, не разрешать им баловаться со спичками и электроприборами. Необходимо обучать детей правилам обращения с источниками огня и действиям в случае пожара.
Меры по предупреждению пожаров от шалости детей: не оставляйте на виду спички, зажигалки и не позволять детям покупать спички, сигареты. Следите за времяпрепровождением детей и не оставляйте их без присмотра. Не доверяйте маленьким детям наблюдать за топящимися печами и нагревательными приборами, пользоваться газовыми приборами. Выучите с ребенкм ваш домашний адрес и номер телефона, чтобы при необходимости он мог сам обратиться за помощью в службу спасения.
Позаботьтесь о своих детях, постарайтесь организовать их досуг. Учите их правилам безопасного поведения. У детей должно быть счастливое детство!